Deze pagina wordt niet langer bijgehouden. Toch vindt u er nog interessante informatie over:
Film
Recensie uit de Volkskrant van 9 september 2004 over the Agronomist.
Liefdevol portret van rebel tegen de dictatuur
The agronomist
Regie: Jonathan Demme
Als jonge filmliefhebber vertoonde Jean Dominique in de jaren zestig in een bioscoop in Port-au-Prince zijn favoriete Franse regisseurs. Godard, Truffaut, Resnais. Maar toen hij van die laatste de korte Holocaust-documentaire Nuit et Brouillard draaide, moest zijn filmclub sluiten. Want zowel de censuur als het publiek wist het: de film ging voor Haïtianen over de gevangenis Fort Dimanche, waar de dictator 'Papa Doc' Duvalier zijn tegenstanders liet ombrengen.
De anecdote, uit de documentaire The Agronomist die Jonathan Demme maakte over de radiojournalist Dominique, maakt de wreedheid duidelijk van een regime dat zich aangesproken voelde door een film over Auschwitz, en de subtiliteit waarmee de oppositie kritiek moest verwoorden.
Demme, regisseur van successen als Silence of the Lambs en Philadelphia, begon Dominique in de vroege jaren negentig op video vast te leggen, toen de radiomaker tijdelijk naar de Verenigde Staten was uitgeweken. In The Agronomist - Dominique was oorspronkelijk landbouwkundige - monteert hij die gesprekken naast televisiebeelden en interviews met Dominiques vrouw tot een geheel.
Het engagement van de hoofdpersoon maakt dat de film vanzelf ook een politieke documentaire is geworden. Maar daarin ligt niet de kracht. Decennia geschiedenis worden soms wat al te licht samengevat in een paar archiefbeelden, en wanneer Dominique over de militaire terreur van de jaren negentig zegt dat Washington er met één telefoontje een einde aan kon maken, krijgt die opmerking nauwelijks een vervolg. Als liefdevol portret van een man die tegen de dictatuur in opstand kwam, overtuigt The Agronomist wel. Het springerige ritme van de film sluit precies aan bij de gebaren van Dominique. De soms onscherpe en amateuristische beelden passen bij de ook niet bijzonder professionele fragmenten van zijn radioprogramma's. Dominique leunt zogenaamd ongeïnteresseerd achterover in zijn stoel, snuift, heel letterijk, de sfeer op, en spreekt dan altijd weer over de onderdrukking in zijn land. Met een nerveuze, maar ook uitdagende grijns voor de machthebbers die hem uiteindelijk zouden vermoorden. (DS)
The Agronomist is af en toe te zien in filmhuizen. In de Haïti nieuwsbrief worden data en plaatsen bekend gemaakt.
zie ook: http://www.theagronomist.com
The Agronomist, Jonathan Demme, USA, 2003, Eng/Fra/Creo
"Ik heb geprobeerd informatie te geven. Riskant." Woorden van Jean Léopold Dominique, de man wiens Radio Haïti Inter als eerste uitzendingen in het Creool verzorgde, wiens uitzendingen het regime van Duvalier en zijn opvolgers uitdaagde, en wiens passie, stijl en humor vastgelegd zijn door regisseur Jonathan Demme. Na een korte ontmoeting in Haïti in 1987 legde Demme gesprekken met Jean Dominique in ballingschap in New York in de jaren negentig vast. Demme, bekend van de Oscarwinnende film The Silence of the Lambs, heeft Jean Dominique treffend geportretteerd: slim, intens, welbespraakt, de pijp in zijn hand, een voorvechter voor mensenrechten in Haïti.
Demme volgt het leven van Jean Dominique in de context van de Haïtiaanse geschiedenis, zijn geboorte in 1931 toen mariniers uit de Verenigde Staten zijn land bezetten, de terreur van François Duvalier en zijn zoon, president-voor-het-leven Jean Claude Duvalier, de opkomst van Jean-Bertrand Aristide, de idealistische priester die Haïti"s eerste democratisch gekozen president werd, de omverwerping van zijn regering door een militaire coup, tot de ondermijning van de democratie door Aristide zelf nadat hij opnieuw aan de macht gekomen was.
De documentaire geeft een goed beeld van de intensiteit van Haïti, met een originele soundtrack door de hiphopsterren Wyclef Jean en Jerry "Wonder" Duplessis. De documentaire geeft ook prachtige familiebeelden; aangrijpende beelden gemaakt door de US Coast Guard van vluchtende Haïtianen die van wankele boten vallen en hun pijnlijke terugkeer naar Haïti; opnames van een menigte arme Haïtianen die Jean Dominique extatisch begroeten bij zijn terugkeer uit ballingschap. Videobeelden van Radio Haïti Inter die naast alledaagse beelden ook de muren van het radiostation laten zien: zwaargehavend door machinegeweervuur met daaronder weelderige bloemen.
Toen Demme begon met filmen dacht hij een documentaire te maken over een buitengewone man die landbouwkundige werd om de verarmde boeren van zijn land te kunnen bijstaan, die gevangen gezet was voor zijn steun aan de Haïtiaanse onderklasse, die geholpen had bij de totstandkoming van de eerste Haïtiaanse films als een opening tot politieke veranderingen, en die, nadat het Duvalier-regime zijn filmclub sloot in 1965, Radio Haïti kocht waar hij een aantal jaren als freelancer werkte.
De documentaire was bedoeld om Jean Dominique's passie voor democratie voor het Haïtiaanse volk vast te leggen en was daarnaast een liefdesgeschiedenis van de journalist zonder vrees en zijn partner in werk en liefde, Michèle Montas. Demme voorzag een happy end voor zijn documentaire: de terugkeer van Jean Dominique en Michèle na hun tweede ballingschap, om opnieuw Radio Haïti te gaan runnen na de terugkeer van Jean-Bertrand Aristide uit zijn ballingschap.
Maar happy ends zijn schaars in Haïti. De journalist die zowel Papa als Baby Doc overleefde werd in april 2000 neergeschoten door huurmoordenaars, wellicht betaald door een senator uit Aristide's partij.
Michèle Montas hield Radio Haïti in de lucht, en opende iedere dag de uitzending met "Bonjour Jean". Op de dag dat het station opnieuw de lucht inging, startte ze een band met een opname van Jean Dominique: "het is zeven uur. Ze proberen alles, ze kwellen ons, ze begraven ons, ze elektrocuteren ons, ze verdrinken ons, ze putten ons uit. En dat al meer dan vijftig jaar. Is er een reden waarom dat op zou houden? Ja , een: dingen moeten veranderen in Haïti. Voor persvrijheid: Radio Haïti, ten dienste van het Haïtiaanse volk. 1330 AM, 106 FM."
Hoewel the Agronomist daar stopt, houdt het verhaal niet op. Twintig maanden na de moord op Jean Dominique werd Brignol Lindor, journalist bij Radio Echo 2000, vermoord door een menigte zwaaiend met machetes. In november 2002 werd een radiostation die een uitzending had gemaakt van een protestdemonstratie tegen Aristide in brand gestoken. Kerstmis 2002 werd Michèle Montas' lijfwacht vermoord. Ze heeft daarop Radio Haïti gesloten en is opnieuw in ballingschap gegaan in de VS. Veel journalisten hebben inmiddels het land verlaten. Louis Joinet, een onafhankelijke Haïti-expert voor de Mensenrechtencommissie van de VN zei dat "nog even en de enige keuze voor een kritische journalist in Haïti is zelfcensuur, ballingschap of de dood."
President Aristide houdt vol dat zijn regering de vrijheid van meningsuiting respecteert en leden van de media beschermt. Hij hoopt op een hervatting van de steun van de VS aan de Haïtiaanse overheid, die stopgezet werd als gevolg van de verkiezingsuitslag van 2000. Aristide's partij, de Fanmi Lavalas, is vastbesloten verkiezingen te houden voor de zittingstermijn van Senaat en het Congres afloopt in januari 2004. Maar de oppositiepartijen weigeren deel te nemen als de overheid geen voorwaarden schept voor hun veiligheid tijdens de verkiezingen. Inmiddels zit Haïti dus zonder parlement en regeert Aristide per decreet.
Ondertussen zijn de opdrachtgevers van de moord op Jean Dominique en anderen nog steeds niet gepakt. Misschien draagt Demme's documentaire bij aan het genereren van internationale druk voor gerechtigheid, en bewijst hij daarmee dat Jean Dominique gelijk had over de politieke macht van films.
door Amy Stone, Columbia Journalism Review
vertaald uit het Engels door Gudule Boland
omhoog
fototentoonstelling
Tentoonstelling 'Haïti, feest in een land in crisis?'
In 2004 is het tweehonderd jaar geleden dat het Caribische eiland Haïti onafhankelijk werd: de eerste zwarte republiek was daarmee een feit. De geschiedenis van het land was turbulent en ook begin 2004 was Haïti weer het toneel van ernstige onlusten.
Ter gelegenheid van de tweehonderdjarige onafhankelijkheid van Haïti (1804-2004) stelde fotograaf Piet den Blanken, op verzoek van het Haïti Platform Nederland, een tentoonstelling samen over het Haïti van nu.
De tentoonstelling heeft vier thema's - onderwijs, gezondheidszorg, migratie, mensenrechten - en geeft daarnaast een beeld van de politieke situatie. Bij elk thema is één foto groter dan de andere foto's.
Het zijn aangrijpende beelden van moderne slaven op de suikerrietplantages, gerepatrieerde bootvluchtelingen en smerige krottenwijken maar ook van lachende kinderen, schoolmaaltijden en landbouwprojecten. Ook prachtige portretten maken deel uit van de expositie.
De tentoonstelling wordt gratis, tegen betaling van een borgsom, ter beschikking gesteld door het Haïti Platform Nederland. Belangstellende moeten de expositie zelf halen en brengen in Utrecht.
Contact
Voor meer informatie, het reserveren van de tentoonstelling en afspraken over een flankerend programma van lezingen kunt u contact opnemen met de campagnecoördinator van het Haïti Platform Nederland. Telefoon: 030-2720313 of gudule.boland _at_solidaridad.nl
Piet den Blanken, www.denblanken.com
Op deze website is de tentoonstelling te zien onder de titel Haïti, feest in een land in crisis? Ook bij Fort Dimanche en suikerrietkappers vindt u foto's uit Haïti en de Dominicaanse Republiek.
Technische gegevens:
De beelden zijn zwart-wit.
De foto's zijn, met een passepartout, ingelijst in lijsten met het formaat 40 x 50.
Per zeven lijsten zijn ze verpakt in een houten kist. Het formaat van de kisten is 55 cm hoog,
45 cm breed en 20,5 cm diep.
Vijf foto's zijn ingelijst in lijsten met het formaat 60 x 80. Ook deze vijf zijn verpakt in een houten kist met een formaat van 85 cm hoog, 65 cm breed en 18 cm diep.
Het totale aantal lijsten bedraagt 40, verpakt in zes kisten.
Bij de tentoonstelling is een eenvoudige catalogus beschikbaar.
omhoog
soep
Soupe Joumou, Haïtiaanse onafhankelijkheidssoep
Het officiële nieuwjaarseten van de Haïtianen is soep, pompoensoep. En daar zijn ze trots op ook. Eeuwenlang zagen Haïtiaanse slaven hun meesters soep eten, iedere zondag. Franse soep, want hoe verder van huis, hoe meer de kolonialen hun nationale keuken in ere hielden. Voor slaven was de soep verboden, zij moesten genoegen nemen met gezouten vlees en water. Vandaar dat na dertien jaar verbeten strijd, toen de onderdrukkers eindelijk verdreven waren, de Haïtianen als triomfmaal de verboden soep aten. Wie het zelf wil proeven, en zich even een opstandige Haïtiaan wil voelen, kan het recept voor soupe joumou proberen.
Lees het historische verhaal achter soupe joumou
omhoog
Lesmateriaal
Dit lespakket is ontwikkeld in Belgie. Voor overleg over toezenden en gebruik kunt u contact opnemen met Barbara De Wyn: barbara.dewyn@studioglobo.be
Lèt Ayiti - Brieven uit Haïti
Haïti-uitleenpakket voor 2e en 3e graad lager onderwijs
Een educatief project van Studio Globo, in samenwerking met Vlaams Haïti Overleg (Broederlijk Delen, Protos, Pax Christi en Meteco) in het kader van Haïti 2004 (200 jaar onafhankelijkheid).
Doelgroep
* Kinderen van de tweede en derde graad lager onderwijs en hun leerkrachten
* Eventueel ook bruikbaar in jeugdbeweging, ... mits aanpassing
Inhoud
BRIEVEN uit HAITI ("Lèt Ayiti" in het Creools) gaat over twee kinderen uit een Haïtiaans gezin die elkaar brieven schrijven. De 10-jarige Ibè correspondeert vanuit het dorp Papaye met zijn iets oudere zus Zette in Port-au-Prince. Zij is onlangs bij haar tante in de stad gaan wonen en zorgt voor het huishouden en de kinderen. Daarnaast gaat ze ook naar school. Ibè en Zette informeren elkaar (en dus ook ons) over het dagelijks leven in een doorsnee Haïtiaans dorp en in de stad.
Onder andere volgende thema's komen aan bod: verscheidenheid stad (sjieke gebouwen, verkeer, sloppenwijk), muziek, radio, arbeid, werken op het veld, onafhankelijkheid, markt, school, water, voeding, taal (Frans/Creools), restavek, spelen, feest...
Aanpak
Het materiaal, de verwerkingssuggesties en de teksten bieden bouwstenen voor een onderwijsproject van vijf halve dagen.
Er zijn vijf delen te onderscheiden: een instap en vier brieven. De brieven worden telkens gelinkt aan een aantal lessen en activiteiten waarbij een aantal thema's centraal staat. Bij elke brief horen ook enkele voorwerpen. Er is beeldmateriaal (foto's, kleurprenten en video) om alles aanschouwelijk te maken.
Een leerkrachtenhandleiding zorgt voor achtergrondinformatie en een leidraad voor de leerkracht.
* De instap: kennismaking met de hoofdfiguren Zette en Ibè, met het land Haïti
* Brief 1 uit Port-au-Prince: brief lezen, foto's bespreken, radiofragmenten beluisteren,
Haïtiaanse muziek beluisteren en bespreken, een taptap knutselen
* Brief 2 uit Papaye: brief lezen, foto's bespreken, voorwerpen bekijken, video over het dorp, uitbreiding 3e graad rond 'water', Haïtiaanse gerechten koken
* Brief 3 uit Port-au-Prince: brief beluisteren en bijhorende foto's en voorwerpen bespreken,
plattelandsvlucht en stellingenspel over restavek (uitbreiding 3e graad), marktspel, leren * tellen in het Creools, gesprekje voeren in het Creools, dominospel, kinderliedjes beluisteren en zingen
* Brief 4 uit Papaye: brief beluisteren en bijhorende foto's en voorwerpen bespreken, ritme
met Haïtiaanse muziekinstrumenten, crea-activiteiten (Krik-Krakverhalen, raadsels en
grapjes, Haïtiaanse spelen (Woslè, Kay-spel en Ti ta to),zelf een voetbal maken)
* Afsluiter
Materiaal
* Voorwerpen: taptap, bikkelsteentjes, gevlochten strohoed, haarlint en boul gogo, machete,
lambi, mortier en vijzel, tijdschrift, marktproducten, muziekinstrumenten, pèse, gourdes
(geld),...
* Foto's over het dagelijks leven in de stad en in het dorp, kunnen bevestigd worden op 2 grote tekeningen van stad en dorp
* Video over het leven in het dorp (we volgen de jongste zus van het gezin, Blondinne)
* Cassette met radiofragmenten en muziek
* Begeleidingsmateriaal: doe-fiches recepten, verhalen, grapjes, dominospel...
Doelstelling
Via dit pakket komen kinderen van hier iets meer te weten over het leven van hun leeftijdsgenoten in Haïti. Bij dit 'leren kennen' gaat het niet zozeer om kennisverwerving op zich. We willen kinderen in Haïti leren kennen om er ook een beetje mee verbonden te kunnen zijn. Dit vraagt een oefening in open en onbevooroordeeld kijken naar de andere.
Door te vertrekken vanuit gemeenschappelijke elementen (gezin, vriendschap, heimwee, spel...), creëren we voor kinderen een goede instap naar een open, respectvolle en verbonden houding tegenover anderen.
Daarbij gaan we de verschillen en problemen die er zijn op sociaal-economisch vlak niet uit de weg, maar kaderen die in het dagdagelijkse. We proberen ook niet abstract te werken (vb de armoede), maar het in de context te zien van concrete kinderen.
Praktische informatie
'Lèt Ayiti' is te onlenen in de verschillende afdelingen van Studio Globo, het pakket is verzendbaar.
Het wordt per week verhuurd. Kostprijs: € 15,60, waarborg € 25, verzendingskosten
€ 7,41.
Studio Globo Gent (niet op te halen, enkel verzendbaar vanuit Gent)
Doornzelestraat 15
9000 Gent
09/234.04.13
Studio Globo Roeselare Studio Globo Genk
p/a PEC p/a Domein Bokrijk
Hugo Verrieststraat 22 Bokrijklaan 1
8800 Roeselare 3600 Genk
051/22.11.03 011/26.54.20
Studio Globo Brussel Studio Globo Antwerpen
Otletstraat 28/11 Rolwagenstraat 73
1070 Brussel 2018 Antwerpen
02/520.23.30 03/235.20.76
omhoog